Pamiętacie tamtego afrykańskiego księcia, który pisał do nas maile i prosił o inwestycję kilkudziesięciu tysięcy dolarów w jego najnowszy projekt biznesowy? Albo te wiadomości od uprzejmego nieznajomego, które zapewniały, że jeśli nie zostaną przesłane dalej, to zatrują nam życie na kolejnych siedem lat? Przez jakiś czas myślałam, że złota era łańcuszków dawno się skończyła. Niestety, wróciły do nas jak śmierdzący bumerang i wraz z fałszywymi wiadomościami i niesprawdzonymi informacjami zatruwają naszą świadomość i nasze zdrowie psychiczne – teraz bardziej niż nigdy wcześniej narażone na skażenie.

To niesamowite jak wiele nieprawdziwych informacji związanych z koronawirusem otrzymałam w ostatnim czasie: od znajomych, rodziny, za pośrednictwem mediów społecznościowych.

Dziwi mnie to tym bardziej, że często osoby je przesyłające to dorośli ludzie potrafiący czytać w kilku językach! A jednak, oni też rozsyłają bez zastanowienia informację z niesprawdzonego lub nieznanego źródła tylko dlatego, że uderza ona w ich najsłabszy, najbardziej odkryty i narażony na ataki punkt. Obecnie dla nas wszystkich tym punktem jest strach o życie i zdrowie własne, bliskich, przyjaciół. Niepokój o przyszłość, pracę, stabilność ekonomiczną. Na tym właśnie żerują autorzy fałszywych informacji, grafik, a nawet sfabrykowanych prywatnych wiadomości przesłanych przez rzekomego ordynatora w rzekomym szpitalu wojewódzkim.

Piszę ten tekst, żeby pomóc wam w poszukiwaniu potwierdzonych, rzetelnych informacji również w języku hiszpańskim.

Hiszpańskie słownictwo związane z fake news

Myślę, że jednym z narzędzi, które może tu pomóc jest znajomość terminologii związanej z problemem fake newsów, również w języku hiszpańskim. Dzięki niej, będziecie mogli w miarę szybko znaleźć informację o tym, czy otrzymana wiadomość jest wiarygodna, czy też nie. Poza tym, pod koniec tego artykułu znajdziecie kilka linków do artykułów, podcastów i filmików po hiszpańsku związanych z tym tematem. Myślę, że czytanie w tej chwili o rzeczach, które dotyczą nas wszystkich sprawi, że przyswojenie nowego słownictwa przyjdzie wam z łatwością.

Zacznijmy od słownictwa. W języku hiszpańskim funkcjonują następujące pojęcia, które warto znać, by móc monitorować szkodliwe treści i fake newsy:

  • fake news jako anglicyzm dla noticias falsas lub noticias falseadas (zdaje się, że to pierwsze określenie jest najbardziej rozpoznawalne i najmocniej kojarzone z tym zjawiskiem).
  • bulo czyli fałszywa informacja rozpowszechniania najczęściej w celu zaszkodzenia, zniesławienia, straszenia (w słowniku RAE zdefiniowane jako „Noticia falsa que se difunde, generalmente, con el fin de perjudicar a alguien”)
  • mentira – kłamstwo
  • trola, filfa – kłamstwo, oszustwo (kolokwialnie)
  • infundio – znaczeniowo podobne do bulo, choć mam wrażenie, że pojawia się rzadziej (RAE: ‘mentira, patraña o noticia falsa, generalmente tendenciosa’)
  • rumor – pogłoska, plotka
  • infodemia (bez akcentu nad i, uważaj na wymowę!), czyli przesycenie informacjami i wiadomościami, nadmiar wiadomości prawdziwych i fałszywych, epidemia informacji (poczytaj więcej tutaj)
  • desinformación, manipulación informativa – dezinformacja, manipulowanie przekazem informacji w celu wprowadzenia w błąd (np. przez tworzenie fałszywych dokumentów)
  • información falsa – fałszywa informacja
  • desmentir – zaprzeczyć, zdementować, obalić

Materiały dodatkowe: do poczytania, oglądania i słuchania po hiszpańsku

  • Zajrzyj na stronę maldita.es To portal poświęcony w całości walce z fałszywymi informacjami na wszelkie tematy, koronawirusowi poświęcono tu osobną sekcję
  • Obejrzyj krótki filmik przedstawiający dodatkowe słownictwo związane z fałszywymi informacjami:

Odpowiedzialne i solidarne podejście do sytuacji, w której wszyscy się obecnie znajdujemy wymaga od nas również odpowiedzialności za informacje, jakimi się posługujemy i jakie przesyłamy dalej. Jeśli pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości, co do wiarygodności tych „sensacyjnych” odkryć, które docierają do nas w łańcuszkach za pośrednictwem mediów społecznościowych, nie warto ich przesyłać dalej. Właśnie w tej sposób możemy zapobiec ich dalszemu rozprzestrzenianiu się.