Do zobaczenia! See you! Hasta la vista (babe)! Wydaje się, że formułka pożegnalna hasta la vista to takie powiedzonko, dzięki któremu nawet osoby nieznające hiszpańskiego mogą coś w tym języku powiedzieć. Czy jednak rzeczywiście hasta la vista jest hiszpańskie? Czy można tej formułki używać w realnych sytuacjach?

Mój nauczyciel hiszpańskiego, Terminator…

Po hiszpańsku możemy się pożegnać na wiele różnych sposobów. Możemy powiedzieć adiós, buenas noches, hasta luego, hasta mañana, hasta ahora, hasta pronto, hasta el próximo día, nos vemos, cuídate, chao... A co z hasta la vista? Ta konstrukcja jest teoretycznie poprawna w języku hiszpańskim, to znaczy, gramatycznie jest w porządku. Jest jednak niepoprawna z innego powodu – pragmatycznego. Hasta la vista to filmowy twór (zawdzięczamy go Terminatorowi) i nie brzmi naturalnie w rozmowie po hiszpańsku. Praktycznie zawsze wypowiedzenie słów hasta la vista będzie skojarzone z filmem, może zostać odebrane jako żart, przejaw sarkazmu, chęć zwrócenia na siebie uwagi, ale nie jako neutralne pożegnanie „do zobaczenia”.

Czy więc można się w ten sposób pożegnać ze znajomymi? Krótko mówiąc: tak, ALE trzeba mieć świadomość, jakie skojarzenia to ze sobą niesie. Dodatkowo, taka formułka w ustach obcokrajowca może być odebrana jako pewien brak kompetencji komunikacyjnej – nie wiesz, jak żegnają się Hiszpanie i używasz sztucznych tworów, zamiast typowych dla tej sytuacji zwrotów.

Co ciekawe, fraza hasta la vista, baby, pojawiła się w amerykańskiej wersji filmu Terminator (to znaczy, w wersji po angielsku) i zachowała się jako taka w latynoskiej wersji dubbingu. Tymczasem na potrzeby hiszpańskiego z Hiszpanii przetłumaczono ją na Sayonara, baby. Może więc tego właśnie pożegnania należałoby używać w rozmowach z kolegami z Madrytu?

(A przy okazji, pamiętaj o innych formułkach, które przydają się przy pożegnaniach i którymi możesz innym pokazać, że ci na nich zależy.)

Inne potworki w hiszpańskim dubbingu

Hiszpański dubbing wytworzył wiele jeszcze innych fraz, które właśnie z nim są kojarzone, a brzmią nienaturalnie w codziennym języku. Typowe przykłady to wykrzyknienia ¡Santos cielos!, ¡Demonios!, ¡Rayos! W filmach z dubbingiem usłyszysz je na pewno, na ulicy – nie, chyba że ktoś celowo będzie stylizował swą wypowiedź tak, by brzmiała „filmowo”.

Inny przykład to użycie pytania ¿bromeas? (are you kidding?). Choć czasownik bromear rzeczywiście oznacza „żartować”, w takim kontekście jego użycie jest nienaturalne (ale długością mniej więcej odpowiada angielskiej wersji, jest to więc eleganckie rozwiązanie ze strony tłumacza…). W normalnej sytuacji Hiszpan powiedziałby ¿estas de broma/coña? ¿me estás tomando el pelo? ¿qué me estás contando? ¿vas en serio? itd. Bardzo możliwe też, że sytuacje, w których używane jest angielskie powiedzonko nie pokrywają się z hiszpańskimi.

Dubbing w Hiszpanii jest tak powszechny, że wręcz trudno znaleźć okazję do obejrzenia obcojęzycznej produkcji z napisami lub w wersji oryginalnej. I trzeba przyznać, że współczesny dubbing jest naprawdę świetnie przygotowywany, brzmi naturalnie i zaskakuje kreatywnością tłumaczy (wystarczy choćby obejrzeć hiszpańską wersję serialu The Big Bang Theory, żeby przekonać się, jak ciekawie oddane są tam gry słów).

Warto jednak mieć świadomość, że czasem ze względu na ograniczenia i trudności związane z tłumaczeniami produkcji audiowizualnych pojawiają się takie „kwiatki” jak hasta la vista, bromeas, rayos, i tym podobne. A więc naukę języka zawsze warto opierać też (a może przede wszystkim?) na produkcjach hiszpańskojęzycznych lub uzupełniać o autentyczne przykłady użycia języka: w radiu, na youtube, w telewizji. A jeśli już używamy filmowych formułek, to tak, żeby jasne było to, że robimy to świadomie i w celu wywołania jakiegoś konkretnego efektu (humorystycznego, ironicznego, itd.).

W tym podlinkowanym artykule po hiszpańsku, poczytasz o innych ciekawych językowych wynalazkach rodem z dubbingu. Zwróciłeś na nie wcześniej uwagę?

Do napisania tego tekstu zainspirowało mnie pytanie zadane w grupie Hiszpański na luzie i na poważnie.