5 hiszpańskich powiedzeń z chlebem

Czy jest pyszniejszy temat do rozmowy niż chleb? W Polsce wyjątkowo emocjonalnie podchodzimy do tego produktu, często o chlebie mówi się w sposób pieszczotliwy (chleb, chlebuś, chlebek), w wielu domach wciąż podtrzymuje się tradycję znaczenia na chlebie krzyża przed pokrojeniem go, wielu nadal podle się czuje, gdy okazuje się, że część zakupionego pieczywa zepsuła się i nadaje się tylko do wyrzucenia albo „dla kaczek”.

W Hiszpanii również panuje wszechobecna miłość do chleba i dowodem na to są między innymi liczne porzekadła i wyrażenia, które nawiązują do chleba. O dwóch z nich już kiedyś pisałam na blogu (1 i 4), dzisiaj dokładam trzy kolejne.

1. A falta de pan, buenas son tortas

Dosłownie: gdy nie ma chleba, dobre są i placki.

Wyrażenie a falta de pan buenas son tortas można przyrównać do polskiego „z braku laku dobry kit” lub „od biedy”, mówimy tak, gdy musimy się zadowolić czymś gorszym niż początkowo wybrane rozwiązanie (zamiast chleba, placki).

No me puedo permitir un MacBook nuevo, así que voy a comprarme un portátil normal y corriente. Ya sabes lo que dicen, a falta de pan…
Nie mogę sobie pozwolić na nowy MacBook, więc kupię sobie normalny laptop. Wiesz, co mówią, z braku laku…

To powiedzenie pokazuje też zdolność niektórych osób do znalezienia jasnych stron w każdej sytuacji i pogodzenia się z losem.

2. Más largo que un día sin pan

Dosłownie: dłuższy niż dzień bez chleba

Powiemy, gdy coś nam się strasznie dłuży. Takie momenty przeżywa się równie boleśnie jak „dzień bez chleba”, wydaje się, jakby czas stał w miejscu. Można sobie łatwo wyobrazić skąd takie powiedzenie się wzięło. W czasach powszechnej biedy i głodu, dzień w którym zabrakło nawet tak podstawowego pożywienia jak chleb musiał być nieznośnie trudny i długi.

La espera ha sido mas larga que un día sin pan.
Oczekiwanie przeciągało się w nieskończoność.

3. Nacer con un pan debajo del brazo

Dosłownie: urodzić się z bochenkiem chleba pod pachą

Młodzi rodzice borykający się z problemami ekonomicznymi albo pary, które mówią, że nie decydują się na potomstwo ze względów materialnych mogą usłyszeć:

No te preocupes, los niños nacen con un pan debajo del brazo
Nie martw się, jak przyjdą dzieci to wszystko się jakoś ułoży

To taka hiszpańska wersja polskiego „Pan Bóg dał dzieci, to da i na dzieci”. Chleb w tym przypadku jest symbolem dobrobytu. Porzekadło obiecuje, że gdy już przyjdzie na świat dziecko, to wszystkie problemy jakoś się rozwiążą, a co najważniejsze, chleba na stole nie zabraknie. Niejednokrotnie słyszałam to od koleżanek – młodych mam, które ze zdziwieniem opowiadały mi, że rzeczywiście, mimo wcześniejszych obaw, narodziny dziecka zbiegły się w czasie z innymi pozytywnymi zmianami w ich życiu, na przykład znalezieniem nowej pracy. Mówiły: al final es verdad que un niño nace con un pan debajo del brazo.

4. Al pan pan, y al vino vino

Dosłownie: (nazywać) chleb chlebem, a wino winem. 

Al pan pan, y al vino, vino powiemy, gdy chcemy „nazwać rzeczy po imieniu”. Bo jeżeli są dwie rzeczy, które każdy porządny człowiek (Hiszpan?) rozpozna bez wahania, to właśnie chleb i wino. Nie da się ich pomylić z żadnymi innymi produktami!

5. Pan comido

Dosłownie: zjedzony chleb

Gdy coś jest niezwykle łatwe i nie wymaga żadnego wysiłku, sprzętu, przygotowania ani specjalistycznej wiedzy, to jest takie łatwie, jak jedzenie chleba. W końcu już małe dzieci umiejętnie przeżuwają bułki, nie muszą się tego zazwyczaj uczyć (jak, dla przykładu, trudnej dla wielu sztuki jedzenia śledzi).

Utilizar ese nuevo software es pan comido, no hace falta ni siquiera leerse el manual de usuario
Obsługa tego nowego software jest dziecinnie prosta, nie trzeba nawet czytać instrukcji

Znasz jeszcze inne ciekawe wyrażenia z chlebem w roli głównej? Masz zwyczaj używać któregoś z pięciu powyższych?

  • Pingwin

    Super! Ja znam jeszcze „ser un pedazo de pan” co by oznaczało być bardzo dobrym (?) Ale nie za bardzo umiem go używać 😀

    • Tak! Dobrze, że o tym wspomniałaś 🙂 Zazwyczaj mówimy tak o osobach, które są bardzo dobre, łagodne, „muchy by nie skrzywdził”.

  • BBB

    Con tigo pan y cebolla 🙂

  • Nuka Zet

    Pan con pan, comida de tontos…