Interpunkcja w języku hiszpańskim. Przecinek ma moc!

*Interpuncción to ciekawy kandydat na fałszywego przyjaciela. Jestem pewna, że wielu osobom właśnie takie słowo przychodzi na myśl… choć ono nie istnieje! Interpunkcja po hiszpańsku to puntuación. Mamy nawet czasownik puntuar oznaczający „stawianie znaków interpunkcyjnych”. 

Jakie znaki interpunkcyjne warto znać w języku hiszpańskim? Poniżej znajdziesz nazwy tych najważniejszych, wraz z polskimi odpowiednikami.

la coma – przecinek

el punto – kropka

el punto y seguido – kropka między zdaniami

el punto y aparte – kropka na końcu akapitu

el punto final – kropka na końcu tekstu

la raya – myślnik

el paréntesis – nawias

las comillas – cudzysłów

los puntos suspensivos – wielokropek

los dos puntos – dwukropek 

Powiem Ci szczerze, najgorszy…, a zarazem najlepszy,  jest przecinek. Dlaczego? Po pierwsze, bo używa się go najczęściej i ma najwięcej funkcji. Regułkom towarzyszącym użyciu przecinka w języku (a jest ich całkiem sporo!) towarzyszą jednak najprzeróżniejsze wyjątki i użycia specjalne, a więc trochę się trzeba przyłożyć, żeby je sobie wszystkie przyswoić. 

Dlaczego w takim razie twierdzę, że przecinek to też najlepszy znak interpunkcyjny? 

Bo to właśnie dzięki niemu można oddać w języku mnóstwo dodatkowych znaczeń, sprawić, że nawet proste zdanie nabierze nowego sensu (to trochę jak z Subjuntivo w gramatyce!). Nie jestem osamotniona w tym zachwycie nad przecinkami. Sam Julio Cortázar stwierdził, że przecinek to jakby drzwi obrotowe myśli:

La coma, esa puerta giratoria del pensamiento.

Mnóstwo fantastycznych, zabawnych a czasem przerażających przykładów na to, że przecinek może zmienić nasze myślenie o 180 stopni znajdziesz na stronie Perdón imposible. Jej autor śledzi niepokorne przecinki w prasie i innych mediach i pokazuje, jak niefortunne mogą się okazać błędy interpunkcyjne. Przytoczę tu przykład, który szczególnie mnie rozbawił. 

Marina Dor. Ciudad de vacaciones. ¡Mejor ni lo sueñe!

Marina D’or to takie szczególne miejsce kilkadziesiąt kilometrów na północ od Walencji, które chwali się tym, że jest najlepszym kurortem w tej części świata. Generalnie znajdziesz tam hotele, parki rozrywki, kasyna, sale do gry w bingo, dancingi, restauracje, bufety i… mnóstwo, mnóstwo turystów. Dla niektórych spełnienie marzeń, dla mnie  – koszmar. I choć autorzy sloganu chcieli przekazać raczej to pierwsze, ponieśli porażkę, a zawinił jeden, niepozorny przecinek. 

Mejor, ni lo sueñe oznaczałoby „nawet nie próbuj sobie wyobrazić czegoś lepszego” (a w podtekście, „nie uda ci się, Marina d’Or nie ma sobie równych”).

Tymczasem w wersji bez przecinka, interpretacja całkowicie się zmienia:

Mejor ni lo sueñe to bardziej „nawet o tym nie myśl”, „niech ci się to nie marzy”. Taki przekaz zdecydowanie bardziej do mnie trafia, bo mówi, że lepiej sobie nawet nie zaprzątać głowy takimi koszmarnymi tworami wakacyjnymi jak to miasteczko. Nie sądzę jednak, żeby twórcy sloganu reklamowego chcieli odstraszyć potencjalnych klientów…

Pequeña pero poderosa, chciałoby się powiedzieć. Przecinek jest malutki, ale ma moc.

To dzięki niemu teksty nabierają smaku, jak powiedział inny autor, Carmelo Urso:

El arte de puntuar tiene mucho en común con el de sazonar un plato.

Sam powiedz, czy nie warto nauczyć się chociażby podstaw tej sztuki doprawiania (sazonar) tekstów po hiszpańsku? Możesz zacząć już dziś, jeśli lubisz samodzielnie wyszukiwać informację. Mnóstwo porad praktycznych na temat użycia przecinka znajdziesz w internecie. Zaufanym źródłem jest na przykład Diccionario Panhispánico de Dudas, słownik dostępny na stronie RAE. Dodatkowo możesz przeszukać archiwum fundacji Fundéu. Możesz też się uczyć z Ortografii wydanej przez RAE w 2010 roku, interpunkcji poświęcone są strony 278-440 (bagatela!). I wreszcie, możesz zapisać się na moje webinarium, podczas którego w przystępny sposób podam Ci najważniejsze informacje, dzięki którym kwestia interpunkcji w hiszpańskim raz na zawsze przestanie Cię przerażać. 

To jak, ¿puntuamos?