Salvador Dalí i jego projekt na Fallas 1954

Salvador Dalí. Znamy jego wielkie dzieła: rozpływające się zegary, tyczkonogie słonie, wynaturzone postacie, jajeczną architekturę. Mniej znany jest projekt Salvadora stworzony z okazji Fallas. Nie powinien chyba dziwić udział surrealisty w imprezie, która już z daleka zalatuje przesadą, nadrealizmem i satyrą i której główną atrakcją jest puszczenie z dymem projektów artystycznych, które kosztowały miliony. Przecież to surrealizm w czystej postaci!

Projekt Salvadora Dali (http://www.distritofallas.com)

Projekt Salvadora Dali (http://www.distritofallas.com)

Falla (czyli kolorowa figura wystawiana na ulice w czasie Fallas zrobiona z drewna i kartonu i uroczyście palona na popiół ostatniego dnia imprezy) Salvadora Dalego wystawiona został w czasie Fallas w 1954 roku. Jego dzieło uznano za dziwaczne, ekstrawaganckie i “eksperymentalne” (pół wieku temu dziwaczne ninots nie były jeszcze popularne). Falla Salvadora stanęła na zaszczytnym miejscu bo na centralnym placu de Ayuntamiento (dawniej Plaza del Caudillo, na cześć Franco). Inspiracją i tematem figury była corrida de toros, oczywiście z punktu widzenia artysty surrealisty.

Przedstawił arenę pionowo, na podstawie z wyciągniętych ramion publiczności obserwującej spektakl. Oprócz wykrwawiającego się byka, zawieszonego w powietrzu w szponach jakiegoś dziwnego skrzydlatego stwora, na szkicu Dalego pojawia się również popiersie pół-Dali pół-Picasso i uskrzydlony jak motyl toreador spoglądający z dołu na konającego lub martwego już byka.

Falla wg projektu (http://www.distritofallas.com)

Falla wg projektu (http://www.distritofallas.com)

Co na ten szaleńczy projekt powiedzieli mieszkańcy Walencji? Uznali figurę za prowokację, po cichu krytykowali ekstrawagancję artysty. Dlaczego po cichu? Bo to były czasy dyktatury Franco, który miał o Dalim bardzo dobre zdanie. Otwarta krytyka nie mogła mieć więc miejsca. Krytykę więc skierowano nie w stronę figury czy artysty, lecz krytykowano bardziej subtelnie: że wybrano artystę, który nie pochodzi z Walencji lecz z Katalonii, że wykonanie projektu było drogie i czasochłonne…
Mimo to, fama artysty przyciągnęła tłumy turystów i artystów do Walencji i sprawiła, że Falla zbudowana według jego szalonego pomysłu była jedną z najpopularniejszych wśród odwiedzających w 1954 roku. Wzmianki o niej pojawiły się w mediach, również zagranicznych.A jak Wam się podoba? Odpowiada Waszemu wyobrażeniu o fallas?

Korzystałam z tych źródeł: 1, 2.