El caló

Chaval, mola, chachi, chulo, paripé,
currar, chalao, mangar
…To tylko kilka przykładów wyrażeń
powszechnie używanych w potocznej mowie hiszpańskiej. Nie wszyscy jednak
wiedzą, że wyrażenia te pochodzą z dialektu hiszpańskich Romów, caló. 



http://ramonchao.wordpress.com
Określenia los caló używa się również w stosunku
do wszystkich Romów zamieszkujących Hiszpanię, którzy, mimo, że tworzą różne
klany i rozrzuceni są po całym kraju, wszyscy należą do tej samej etni, gitanos, caló i ich zwyczaje nie różnią się
zbytnio czy to w Sewilli czy w Barcelonie. Gitanos trzymają się razem i nieczęsto dochodzi do małżeństw mieszanych pomiędzy Romami a payos, czyli, w ich mowie, wszystkimi którzy nie mogą się zaliczyć do romskiej etni.
Język Romów jest językiem
indoeuropejskim pochodzącym od sanksrytu (jest spokrewniony z kilkoma językami
używanymi obecnie w Indiach), a język hiszpańskich Romów, caló,
to swego rodzaju dialekt (technicznie, „pogadolecto”)
zrodzony z ponad 600 letniego kontaktu romskiego i hiszpańskiego. W przypadku caló dialekt
ukształtował się na bazie gramatyki hiszpańskiej i słownictwa romskiego. W
rzeczywistości, obecnie niewielu hiszpańskich Romów używa tego dialektu, a
raczej posługuje się specyficzną wersją języka hiszpańskiego, którą można by
określić jako gitañol.
Romowie w Europie

 

Zapożyczeń z
romskiego w hiszpańskim jest około 200 i wiele z nich znajduje się w słowniku RAE, często z notatką o etymologii z caló:
 

paripé.(Del caló paruipén, cambio, trueque).1. m. coloq. Fingimiento,
simulación o acto hipócrita.hacer el ~.1. loc. verb. coloq. Presumir, darse tono.

Jeśli zainteresował Was ten temat, gorąco polecam program „Sacalalengua – El idioma caló”, z którego dowiecie się więcej na temat nie tylko języka, ale też zwyczajów i kultury hiszpańskich gitanos.
*Większość informacji pochodzi artykułu N. Jiménez „¿El romanó, el caló, el romanó-kaló o el gitañol?