Nie ma tego w słowniku!

Co robić jeśli w tekście, który właśnie czytamy pojawiają się wyrażenia których nie jesteśmy w stanie przetłumaczyć z pomocą standardowego słownika?

Gdzie szukać tłumaczenia hiszpańskich słówek?

Taki problem może pojawić się na wszystkich poziomach nauki i wynika przede wszystkim z idiomatycznego charakteru pewnych wyrażeń, to znaczy z tego, że znaczenia pewnych utartych połączeń wyrazowych nie są sumą znaczeń wyrazów, które je tworzą i nie dają się dosłownie przetłumaczyć. Prosty przykład: desde luego nie oznacza przecież desde + luego lecz “oczywiście”.
Wiele z takich idiomów znajduje się w słownikach,  lecz nie wszystkie, dlatego, zainspirowana ostatnim komentarzem jednego z czytelników, postanowiłam pokazać Wam przykłady tego, jak można dotrzeć do takiego “ukrytego” znaczenia, o którym nie informuje nas słownik. Tak więc, co robię gdy nie rozumiem znaczenia wyrażenia a la hora de (np. w zdaniu ¿Influye nuestro nombre a la hora de ligar?)

  1. Na wszelki wypadek sprawdzam w słowniku RAE DPD pod hasłem hora Nie ma!
  2. Pytam WordRefernce, najlepiej w kombinacji językowej, której słownik jest bardziej rozbudowany niż słownik hiszpańsko-polski, tak więc w słowniku hiszpańsko-anielskim. Znajduję:
    a la ~ de: a la ~ traducirlo // when it comes to translating it;
    a la ~ de la verdad // when it comes down to it;
  3. Jeśli z moim angielskim nienajlepiej, mogę teraz się posłużyć jakimś lepszym słownikiem angielsko-polskim, w sieci jest ich więcej i są bogatsze niż słowniki hiszpańsko-polskie.
  4. Sprawdzam czy są dyskusje na temat wyrażenia na Forum WordReference… tak! proponowane przez użytkowników tłumaczenia na angielski dostarczają mi nowych informacji: when, when the time comes to, at the time of 
  5. Wyszukuje kilka przykładów w różnych kontekstach w Google (używając cudzysłowu) i te przykłady wklejam do Tłumacza Google. Efekt jest taki:
Los genes nos influyen a la hora de escoger amigos // Geny wpływają na nas przy wyborze przyjaciół
¿Influye nuestro nombre a la hora de ligar? // Ma wpływ na naszą nazwę podczas łączenia?

La edad no influye a la hora de aprender un idioma // Wiek nie ma wpływu na czas na naukę języka

No cóż, jak widzimy, nie myli się tak bardzo! Tłumaczenie jako „przy” i „podczas” jest jak najbardziej poprawne. Możemy się tutaj pobawić, zmieniając nieco szyk zdania, wyrazy, próbując użyć zdań z wyrazami często używanymi, z których przetłumaczeniem Google nie będzie miał problemu.Na przykład, w ostatnim zdaniu, nawet po kilku przekształceniach, jakoś Google nie potrafi się pozbyć tego niepoprawnego „na czas”. Dopiero po wpisaniu: El sexo no influye a la hora de elegir pareja, pokazuje nam się tłumaczenie w miarę poprawne (choć oczywiście jedno z wielu możliwych): Płeć nie ma wpływu przy wyborze partnera. Dlaczego tak się dzieje? Ot tajniki funkcjonowania Tłumacza, pewnie znajduje więcej zdań tego typu niż związanych z nauką (bazuje na najczęściej spotykanych kombinacjach).

I wreszcie, kiedy już w miarę rozumiem cóż moje kłopotliwe wyrażenie oznacza, a chcę je sobie dobrze zapamiętać i zacząć go samodzielnie, poprawnie używać, przyglądam się na spokojnie jego użyciu, wracając do wyszukiwarki.

Może się pojawić na początku zdania? Na końcu? W jakich kontekstach, w odniesieniu do jakiej tematyki pojawia się najczęściej? Istnieje możliwość, że to samo wyrażenie ma znaczenie również jako suma a + la hora + de (o godzinie)? itd.

A co jeśli zbitek słów, który wygląda jak idiom, nie pojawia się wcale w żadnym z podanych źródeł? Możliwości są, moim zdaniem, dwie.

Po pierwsze, może natrafiliśmy na jakiś bardzo efektowny zabieg stylistyczny niezwykle wyrafinowanego pisarza, który po raz pierwszy użył tych kilku słów razem. W tym wypadku tłumaczenie pozostawione jest nam samym i na pewno w dużej mierze można je wywnioskować z kontekstu (kreatywnie!)

A druga możliwość jest taka, że trafił się nam błąd językowy i to taki, którego ze świecą szukać, bo popełniony zaledwie przez jednego użytkownika języka!